PIERNIK ŚWIDNICKI – POZNAJ JEGO TAJEMNICE
Pierniki mają niesamowitą wrażliwość i jakimi emocjami się je obdarzy,
wygniatając i wałkując, takimi nasiąkną, a potem oddadzą z nawiązką.
M. Kordel
Serce z piernika
Piernik i jego prozdrowotne właściwości – rys historyczny
Losy prototypu piernika zaczynają się już w Starożytności. Wtedy chętnie jedzono ciasteczka posmarowane miodem, nazywane miodownikami. W jednej z rzymskich książek kucharskich możemy znaleźć przepis na ciasto z pieprzem, a od niego już tylko krok do piernika jaki znamy. W historii tych pysznych wypieków następuje potem luka. Całe szczęście zakonnicy w połowie Średniowiecza wrócili do wypiekania tych smakołyków na postawie przepisów starożytnych [1]. Kariera piernika nabiera tempa 🙂
Pierniki w Polsce
Dokumenty księstwa świdnicko-jaworskiego z 1293 roku potwierdzają zwyczaj wypiekania pierników. Piperatas tortas facientes, czyli „Wytwórcy ciastek z pieprzem”, to najstarsza wzmianka odnosząca się do wypieku pierników na Śląsku (w Świdnicy) oraz… w Europie Środkowej! O piernikach toruńskich można przeczytać dopiero w źródłach 100 lat starszych. W 1707 roku Luteranie ze Świdnicy, postanowili przygotować dla króla Szwecji piernik z wyobrażeniem ich kościoła, który powstał dzięki jego protekcji [2]. Na osnowie tej opowieści powstała bajka „Pierniki dla króla” autorstwa Mariusza Urbanka – o piernikarzu Marcinie, jego czeladniku, pięknej i sprytnej córce Zuzannie oraz miłości młodych w tle. Polecamy ją przeczytać 🙂
Czym jest piernik?
„Jest to ciasto z mąki i miodu, […] od przyprawy korzennej czyli pieprznej, po staropolsku „piernej”, przezwane p i e r n i k i e m” [3]. Doceniany w Średniowieczu, jako forma przechowywania drogich, korzennych przypraw, które w innych warunkach były narażone na pleśnienie. W wypieku ważna jest jakość mąki, miodu i aromat przypraw, wynikający z właściwych proporcji, będących tajemną recepturą, przekazywaną z ojca na syna.
Dlaczego piernik jest zdrowy?
Od wieków wierzono w medyczne działanie pierników – miały wspomagać trawienie, nawet kupowano je w aptekach. Lekarz króla Hansa z północy Europy przepisywał mu pierniczki na poprawę humoru. Jest to forma leku, którą rozumiemy i doceniamy 🙂 [4]. Przyprawy, których nie może zabraknąć w pierniku to: cynamon, goździk, anyż, kardamon, imbir i oczywiście pieprz. Wszystkie one wpływają na poprawę trawienia.
O przyprawie w pierniku
Przyprawy korzenne przede wszystkim poprawiają trawienie, zmniejszają ryzyko powstania wzdęć oraz występowania zgagi. Imbir i kardamon będą dodatkowo łagodziły nudności, goździki zaś ból zęba. Pieprz z imbirem poprawią krążenie. Cynamon zmniejszyć może przekrwienie błony śluzowej nosa jak również poprawić przemiany węglowodanów w organizmie [5, 6].
Słodzone miodem
W zdrowotne właściwości miody wierzono od Starożytności, a kolejne badania potwierdzają obserwacje naszych przodków. Miód zwiększa sprawność układu czerwonokrwinkowego, przemian tłuszczów i węglowodanów, układu sercowo–naczyniowego, oddechowego, nerek i wątroby oraz korzystnie wpływa na odporność organizmu [7]. Jest pomocą na początku infekcji – przy bólu gardła, chrypce, kaszlu i podwyższonej temperaturze ciała. Miód podany 30 minut przed snem zmniejsza nasilenie nocnego kaszlu, związanego z ostrą infekcją (miód gryczany w dawce: u dzieci w wieku 2–5 lat – 1/2 łyżeczki od herbaty, u dzieci 6–11-letnich – 1 łyżeczkę, u dzieci w wieku 12–18 lat – 2 łyżeczki) [8].
Jednak, aby w pełni skorzystać z cennych właściwości miodu nie słodźmy nim gorącej herbaty, a przestudzoną do poniżej 40 stopni. W wypiekach aromat miodu jest istotny, ale nie tłumaczmy się zjadając kolejnego piernika, że poprawiamy w ten sposób swoją odporność 🙂
Życzymy samych słodkich refleksji!
Więcej informacji na temat naszych publikacji znajdziesz >tutaj<
Zapraszamy do zapoznania się z pełną ofertą pierników Ol’Vita oraz odwiedzin naszego Facebook’a
Więcej informacji na temat naszych publikacji znajdziesz >tutaj<
Literatura:
[1] https://muzeumpiernika.pl/pl/content/historia
[2] M. Ubranek, Pierniki dla króla, Parafia Ewangelicko – Augsburska pw. Św. Trójcy w Świdnicy, 2013.
[3] https://pl.wikisource.org/wiki/Encyklopedia_staropolska/Piernik
[4] https://www.smakizpolski.com.pl/piernik-historia-prawdziwa/
[5] https://www.wspolczesnadietetyka.pl/z-gabinetu-dietetyka/wlasciwosci-zdrowotne-przypraw-swiatecznych
[6] Z. Wieczorek – Chełmińska, Nowoczesna dietetyczna książka kucharska, PZWL 2011.
[7] E. E. Książek, Wpływ sposobu odżywiania na układ immunologiczny, H.Krauss, Fizjologia żywienia, PZWL 2019.
[8] I. Paul i wsp.: Effect of honey, dextromethorphan, and no treatment on nocturnal cough and sleep quality for coughing children and their parents. Arch. Pediatr. Adolesc. Med., 2007; 161: 1140–1146.6.