Gdy jemy pączki czy faworki w Tłusty Czwartek to ogarnia nas taka cudowna błogość, prawda? Nazwa tego dnia może sugerować, że to przede wszystkim tłuszcz – nośnik smaku – jest powodem naszych radosnych doznań smakowych. To skojarzenie może u niektórych doprowadzić do zakiełkowania myśli – „a może tak dieta ketogeniczna?”. W powszechnym rozumieniu kojarzy się ona z jedzeniem posiłków, które w racjonalnej diecie nie są zalecane na co dzień – jajecznicy z boczkiem, wędlin – potraw obfitujących w tłuszcz i białko.

Zacznijmy od naszego puszystego pączka. Smażenie go w tłuszczu tylko wzmacnia doznania smakowe, na które składają się: słodycz i zapach nadzienia, charakterystyczny aromat ciasta drożdżowego oraz samego smalcu. Dieta ketogenna (ketogeniczna) jednak bazuje na bardzo małej zawartości węglowodanów (cukrów). Ze smakiem może być zatem dość monotonnie

przy takim sposobie żywienia.

W diecie podstawowej, czyli inaczej w racjonalnym sposobie żywienia, białko dostarcza 14-6% energii, tłuszcz 30%, a węglowodany uzupełniają dobowe zapotrzebowanie energetyczne – około 54-56% dziennie (około 275g na dobę). Żywienie o niższej zawartości cukrów to dieta nisko węglowodanowa – stanowią one poniżej 40-45% energii, co mniej więcej przekłada się na 100-50g na dobę. Dieta ketogenna to już naprawdę mało cukrów – 5-10% dziennej energii, czyli 20-50 g! Tak mała podaż węglowodanów powoduje, że w wątrobie powstają ciała ketonowe. Z kolej ilość białka na poziomie 20-30% zapewnia uczucie sytości [1]. Dlatego ta dieta budzi duże nadzieje, jako dieta w kilku jednostkach chorobowych i jako dieta odchudzająca. Jak to jest w świetle badań?

Dieta ta znajduje zastosowanie u 20% dzieci poniżej 8 r. ż. z padaczką lekooporną (czyli mimo stosowania leków z paru grup nie udaje się opanować częstości napadów padaczkowych). Zwiększenie poziomu ketonów we krwi i jego utrzymanie, zmniejsza próg drgawkowy mózgu, a więc częstość napadów padaczkowych. Wdrożenie tego sposobu żywienia następuje w szpitalu i może być kontynuowane – pod stałą opieką dietetyka i nawet 2-3 lat przy ciągłej suplementacji składników niedoborowych – wapnia, żelaza, witaminy C, witamin z grupy B. Dieta ta jest trudna do realizacji, wymaga wielu wyrzeczeń, ciągłego liczenia i ważenia produktów spożywczych, a poprawa – jeśli występuje – to dopiero po paru tygodniach. Może prowadzić do niebezpiecznych spadków stężenia glukozy we krwi, do dyskomfortu w jamie brzusznej, niedoborów pokarmowych [2,3]. W tej sytuacji walczymy jednak o poprawę komfortu życia i zdrowia dziecka – przy każdym napadzie padaczkowym dochodzi do uszkodzenia wielu kolejnych komórek nerwowych w mózgu.